Το άκουσμα της λέξης ‘σχολείο’ μας φέρνει στο νου παιδιά με μαθητικές τσάντες να παρακολουθούν μαθήματα σε σχολικές αίθουσες ή έφηβους να συζητάνε μεταξύ τους σε αυλές σχολείων. Τα τελευταία χρόνια έχει εμφανιστεί και ένας νέος θεσμός, αυτός της ‘δια βίου μάθησης των ενηλίκων’, όπου πλέον μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα, σπουδαστές αλλά και εργαζόμενοι, άντρες και γυναίκες παρακολουθούν σεμινάρια επιμόρφωσης. Όμως το ‘σχολείο για γονείς’ είναι για πολλούς κάτι καινούργιο. Αναρωτιόμαστε: υπάρχει ένα τέτοιο σχολείο; πρέπει να εκπαιδευτείς για να γίνεις γονιός; δεν είναι κάτι που γίνεται από ένστικτο και μόνο; και πως γίνονται αυτά τα μαθήματα; γιατί ‘πρέπει να πάω’, ‘οι δικοί μου γονείς άσχημα με μεγάλωσαν από μόνοι τους’; Είναι δυνατόν να ‘μη θέλω εγώ το καλό του παιδιού μου και να μου το πει κάποιος άλλος’;

Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα απασχολούν τους σημερινούς γονείς όταν ακούνε για πρώτη φορά ότι και οι ‘γονείς εκπαιδεύονται…’.

Τι είναι το σχολείο για γονείς

Η σημερινή κοινωνία εξελίσσεται και μεταβάλλεται καθημερινά με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Οι πλείστες αλλαγές στον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό τομέα έφεραν αλλαγές και στη δομή και λειτουργία της ελληνικής οικογένειας. Παλιότερα ο πατέρας δούλευε και η μητέρα ήταν υπεύθυνη για την ανατροφή και διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Στη σύγχρονη εποχή οι περισσότερες γυναίκες είναι εργαζόμενες και μοιράζονται μαζί με το σύζυγο τους το μεγάλωμα των παιδιών και τις υποχρεώσεις του σπιτιού. Μέσα στο πλαίσιο λοιπόν των νέων κοινωνικών συνθηκών ο ρόλος του γονέα αλλάζει. Καθώς οι παραδοσιακές αντιλήψεις για την αγωγή των παιδιών αμφισβητούνται, ο σημερινός γονέας βρίσκεται αβοήθητος στο ρόλο του. Γνωρίζει πως η οικογένεια ασκεί έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την καλή ψυχική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών και ζητάει τον τρόπο με τον οποίο θα ενεργήσει προς αυτή την κατεύθυνση.

Οι σχολές γονέων δίνουν την ευκαιρία στο γονέα να ενημερωθεί, να στοχαστεί και να καθορίσει ο ίδιος το ρόλο του. Τον βοηθάνε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ‘αυταρχικότητα’ των παλιών γενιών και την ‘επιτρεπτικότητα’ των νέων. Να μάθει πως για να τον σέβεται το παιδί του θα πρέπει πάνω από όλα να το σέβεται και ο ίδιος. Θα ακούσει άλλους γονείς και θα διδαχθεί από την εμπειρία τους και θα κατανοήσει βαθιά μέσα στη ψυχή του πως το πιο σημαντικό για την καλή ανάπτυξη ενός παιδιού είναι η ποιότητα της μεταξύ τους σχέσης.

Πως λειτουργεί;

Οι πρώτες σχολές γονέων στην Ελλάδα ξεκίνησαν το 1962. Έκτοτε το υπουργείο Παιδείας μέσω συνεργασίας με Δήμους και Νομαρχίες προσφέρει προγράμματα εκπαίδευσης σε γονείς. Επίσης υπάρχουν και ιδιωτικοί πρωτοβουλίες από ειδικούς της ψυχικής υγείας και της ανάπτυξης των παιδιών που σε συνεργασία με σχολικούς φορείς πραγματοποιούν σειρές μαθημάτων συμβουλευτικής και εκπαίδευσης γονέων. Δημιουργούνται ομάδες των 10 - 15 ατόμων τις οποίες συντονίζει ο εκπαιδευτής. Σε κάθε συνάντηση γίνεται επεξεργασία ενός ή και περισσότερων θεμάτων. Ο εκπαιδευτής μεταφέρει στους γονείς τις πιο σημαντικές θεωρίες και τα ευρήματα των σύγχρονων ερευνών στον τομέα της ψυχολογίας και παιδαγωγικής και στη συνέχεια κάνει βιωματικές ασκήσεις ώστε οι νέες γνώσεις να ενσωματωθούν στον τρόπο σκέψης των συμμετεχόντων. Συχνά οι γονείς λένε ‘στη θεωρία όλα καλά, στην πράξη όμως….’. Σε αυτά τα μαθήματα η θεωρία γίνεται πράξη.

Τι κερδίζει ο γονιός από αυτά τα μαθήματα;

· Ο γονιός μοιράζεται τις εμπειρίες του με τους άλλους γονείς και καταλαβαίνει πως τα προβλήματα του δεν είναι ούτε μοναδικά αλλά ούτε και άλυτα. Ακούει πως οι άλλοι αντιμετώπισαν ένα παρόμοιο με το δικό του πρόβλημα και νιώθει ανακούφιση που ‘υπάρχουν και άλλοι που νιώθουν’ σαν αυτόν.

· Μαθαίνει πως γίνεται η ανάπτυξη του παιδιού από τη βρεφική ηλικία μέχρι τα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης του και διακρίνει πότε μία συμπεριφορά είναι ανησυχητική ή απλά ένα μέρος της αναπτυξιακής πορείας του παιδιού. Κατανοεί το γιατί ένα παιδί κλαίει και πεισμώνει τόσο πολύ στα 3 του χρόνια; Γιατί θέλει να τα κάνει όλα μόνο του στα 4; Γιατί μελαγχολεί και κλείνεται στο δωμάτιο του στα 15 του; Γιατί αντιμιλάει στους γονείς του και κάνει ότι κάνουν οι φίλοι του στα 16;

· Απενοχοποιείται καθώς αποδέχεται ότι είναι άνθρωπος με αδυναμίες, επιθυμίες και ανάγκες και είναι απόλυτα φυσιολογικό να κάνει λάθη.

· Μαθαίνει τις βασικές δεξιότητες της αποτελεσματικής επικοινωνίας μέσα στην ομάδα γονέων, τις οποίες εφαρμόζει στη συνέχεια στη σχέση του με τα παιδιά του και τον σύζυγο του.

· Κατανοεί τη σημαντικότητα της συνεργασίας με τους δασκάλους των παιδιών του

· Συνειδητοποιεί ότι ο ρόλος του δεν είναι μόνο να προσφέρει υλικά αγαθά στην οικογένεια του, αλλά και να τους μάθει πώς να σχετίζονται με άλλους ανθρώπους, πώς να χειρίζονται δύσκολες καταστάσεις, πώς να ελέγχουν τα συναισθήματα τους, τι να προσέχουν όταν ξεκινούν τη σεξουαλική τους ζωή, σε γενικές γραμμές πως θα είναι υπεύθυνοι για τη δική τους ζωή.

· Τέλος, οι γονείς χαλαρώνουν και νιώθουν όμορφα καθώς οι ασκήσεις που γίνονται σε όλα τα μαθήματα αυτά είναι πολύ ευχάριστες.

Μπορείς να συμμετέχεις εάν δεν είσαι γονιός;

Τα μαθήματα αυτά απευθύνονται σε όλους όσους ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη του παιδιού και την καλή του προσαρμογή στην κοινωνία είτε είναι γονιός είτε όχι. Εκπαιδευτικοί, υποψήφιοι γονείς, άνθρωποι που απλά ενδιαφέρονται για θέματα ψυχολογίας και παιδαγωγικής βρίσκουν ιδιαίτερα χρήσιμα αυτά τα μαθήματα.

Οι σχολές γονέων είναι απαραίτητες για όλους, γιατί πέρα από το προσωπικό κέρδος που έχει κάθε παιδί που μεγαλώνει με ψυχική υγεία, αυτό το παιδί θα γίνει ένας ώριμος και υπεύθυνος ενήλικας, ο οποίος θα ζει, θα εργάζεται, θα αλληλεπιδρά μέσα στην κοινωνία. Είναι το μέλλον της.